Lieve familieleden, Vanaf de lagere school heb ik vele, vele uren doorgebracht in huize Tulkens. Met onze vriendenclub waren we altijd welkom om na school bij te kletsen, met een kopje thee hangend in de grote bank. Jullie vader was voor zijn werk vaak op pad maar als we hem in de weekends thuis troffen dan maakte hij indruk door zijn rustige, vriendelijke manier van doen en de wijsheid die hij uitstraalde. Ook zie ik hem nog zo voor me zitten in de tuin. Op een warme, zomerse dag een goed gesprek voerend en genietend van een goed glas wijn. De laatste jaren zag ik jullie vader zo af en toe keer bij Petran en bij een concert. Prachtig was het om te zien dat hij nog zo vol in het leven stond. Enthousiast vertelde hij over de huiskamerconcerten die hij in zijn appartement organiseerde, je zag in zijn ogen hoeveel plezier hij hier aan beleefde. Zijn manier van ouder worden is een voorbeeld voor ons allemaal. Wij wensen jullie heel veel sterkte toe en hopen dat jullie naast het verdriet ook steun kunnen vinden in alle mooie, warme herinneringen. Jeroen en Graziella

I am very sorry to hear about the loss of Professor Tulkens, Our thoughts are with all his family at this sad time. I will always fondly remember Prof Tulkens for all the help, support and encouragement he gave me back in the late 80s/ early 1990s when I was a university student of Criminology in England. We corresponded over a couple of years, during which time he generously provided me with many contacts in Dutch universities working in a similar area of research. More than however, he very kindly organised for me to visit a prison in Amsterdam, and also to interview some of staff and prisoners to support my research. I can never thank him enough for taking the time to arrange this unique experience. I still a couple of the letters he sent to me, and I to him. Our hearts and thoughts are with you. Maura

"Hans zaligerrnDrie jaar mocht ik projectbegeleider onder zijn leiding zijn. We praten dan over de jaren 1976-1979. We konden het toen goed met elkaar vinden. Ik herinner me een keer dat Hans als hoofd directie gevangeniswezen met mij in een dienstauto naar Veenhuizen moesten om een afvaardiging van gedetineerden tijdens een opstand onder hen toe te spreken en uitleg te geven. Zij kregen namelijk geen verhoging van de arbeidsbeloning, wat zij wel hadden verwacht. rnTijdens de lange terugtocht (ik woonde toen nog in Amsterdam) nodigde ik beiden uit om een omrit te maken voor een kop koffie bij ons. Mijn vrouw Wilma had uitgesproken op die dag een pan snert gemaakt en vroeg beide heren of zij wellicht gediend waren met een bord erwtensoep. Nou dat was aan geen dovemans oren gezegd.rnToen beiden weer richting Den Haag waren vertrokken, zei onze jongste dochter, toen een jaar of zes oud, u201cNou dat was vast een hoge ome, hu00e8 ?u201ddoelend op de chauffeur in zijn indrukwekkend uniform. Hans moest daar heerlijk om lachen, toen ik hem dat daags erna vertelde. rnKlaas de Graaffrn"

Tot mijn oprechte leedwezen verneem ik dat Hans - mijn directeur Gevangeniswezen die mij op 33-jarige leeftijd tot directeur van het Huis van Bewaring te Scheveningen ( ook bekend als het Oranjehotel ) benoemde, helaas is overleden. Hans respecteerde ik als mijn baas met genuanceerde inhoud en een mens met een zuiver geweten. Als ik met dankbaarheid terugdenk aan mijn werkzame leven, dan staat Hans bovenaan de lijst. Het was bijzonder dat hij in oktober 2019 - tijdens de terugkomdag met directeuren, de jaarlijkse reünie - nog belangstellend vroeg naar onze gezinssituatie. Ik voel me rijk Hans te hebben mogen ontmoeten in mijn leven en dat zal zo blijven. Lieve Hans, rust in vrede, Jos

Lieve familie en vrienden, Gecondoleerd met het verlies van onze lieve Hans Tulkens. Hans en Jeanny kenen we vanaf 1996. Ze hebben ons toen in onze moeilijke tijden bijgestaan. Sindsdien hebben we een goede band opgebouwd en tot de laatste dagen van Hans regelmatig in contact gebleven. Hans en Jeanny waren voor ons erg dierbaar. Rust zacht Lieve Hans en Jeanny. Familie Avagian

Hans, een sympathieke, hartelijke, bedachtzame en betrokken man, die met zijn Jeanny voor ons zeer plezierige en vriendelijke overburen waren. Zij verrijkten de Juffermansstraat. Het is fijn dat hij nog tot op het laatst volop in het leven kon staan. Het is daardoor extra verdrietig voor jullie, kinderen en kleinkinderen, om hem nu te zullen missen. Gecondoleerd.

Lieve familie, mijn oom Hans en tante Jeannie kwamen 'terug' naar Den Bosch, en vrijwel direct maakten ze weer deel uit van mijn omgeving, en vooral die van mijn ouders. De karakters van oom Hans en mijn vader Klaas verschilden sterk, en dat maakte de vriendschap die weer opbloeide juist zo mooi. Oom hans heeft veel voor mijn ouders betekend, en naast alle andere mooie dingen zal ik me hem daarvoor boven alles in dankbaarheid herinneren. Ik hoop dat het lange, rijke leven dat hij heeft mogen hebben, ieder tot troost zal zijn.

Kinderen,kleinkinderen en verdere familie van Hans, mijn oprechte deelneming met het plotselinge overlijden van Hans. Door Klaas en Riet van Rosmalen hebben wij Hans en Jeanny leren kennen: lieve, warme en gastvrije mensen. Hans was een aimabele man, op en top een heer. Ook al had hij een respectabele leeftijd dan is het toch triest om op zo’n manier te komen overlijden. Op de dag van zijn afscheid zal ik een kaarsje voor hem aansteken. Heel veel sterkte wens ik u allen. Met vriendelijke groet, José van Gemert

Beste familie van Hans. Vanaf 1976 tot 2019 heb ik contact mogen hebben met Hans. De eerste jaren intensief als directielid bij het gevangeniswezen en na de 90er jaren meer incidenteel. Hans was mijn grote voorbeeld en inspirator om het werk als gevangenisdirecteur te kunnen uitoefenen zoals ik het gedaan heb gedurende vele jaren. Leidraad voor mijn denken was vooral de inaugurele rede van Hans, uitgesproken ter gelegenheid van zijn start als buitengewoon hoogleraar aan de universiteit Groningen. Aan Hans heb ik vooral ook te danken dat ik vanaf 1994 gedurende een ongelooflijk lange periode internationaal samen met vele collega's actief mocht zijn en de start was heel bijzonder. Hans vroeg mij om hem te helpen bij een management training voor de gevangenisdirecteuren van het Roemeense gevangeniswezen in het kader van de het hervormingsproces aldaar. Natuurlijk zei ik ja en ik was op dat moment in de veronderstelling dat die training in Nederland zou plaatsvinden. Maar dat was niet het geval; de training was in Roemenië. Samen met Hans en Cees Boey mocht ik toen kennismaken met de situatie in de Roemeense gevangenissen maar ook hoe de situatie was in de psychiatrische inrichtingen en weeshuizen. We zagen ook hoe armoede er echt uit kan zien en leerden wat het voor een volk betekent om onder een dictatuur te moeten leven. En door al deze ervaringen in Roemenië voelden wij als Nederlandse directeuren verplicht om in vele arme landen - voor Oost Europese - onze expertise en hulp aan te reiken, maar dat kon uiteraard niet zonder steun van onze leiding in Den Haag. Vanaf die tijd werd het voor mij ook duidelijk hoe waar de mooie woorden op de overlijdenskaart zijn: "Tot op het laatst betrokken bij het leven van zoveel anderen"...... Samen met Hans had ik in 1994 ook een ontmoeting met een familie in Constanta Roma waarmee Hans goed bevriend was en veel samenwerkte. Voor mij een zeer dierbare en dankbare herinnering.....en daarom voeg ik bijgaande foto van dat bezoek graag bij. Beste familie. Ik wens jullie heel veel sterkte bij het verlies van Hans. Ik hoop oprecht - en ik denk dat het niet anders kan - dat jullie gevoelens van verdriet om Hans nu zeer snel mogen overgaan in gevoelens van trots en dank jegens Hans.. . Jan van den Brand

Beste familieleden van Hans, Herinneringen aan Hans Tulkens: Als een van de oud directeuren van penitentiaire inrichtingen bewaar ik vele goede herinneringen aan Hans. In de jaren '70 en beginjaren '80 van de vorige eeuw was Hans het gezicht van het Nederlandse Gevangeniswezen. Zijn visie op detentie en zijn ideeën rijkdom werkte inspirerend voor zijn omgeving. Hij zorgde er voor dat externe kandidaten werden geworven om leiding te geven aan de penitentiaire inrichtingen met de visie zoals Hans voor ogen stond. Zijn visie op detentie en de daarbij horende aanpassingen van de strafinrichtingen vormen een belangrijke schakel in de ontwikkelingsgeschiedenis van het Nederlandse Gevangeniswezen. Het heeft er mede toe geleid dat het Nederlandse Gevangeniswezen gedurende een aantal jaren een voorbeeld was voor andere landen. In die hoedanigheid was Nederland gidsland! Velen van mijn generatie-collega's denken nog steeds met grote waardering terug aan die periode en zijn Hans daarvoor dank verschuldigd. Na deze periode heeft Hans als bijzonder hoogleraar penologie in Groningen zijn kennis en ideeën overgedragen aan studenten. Tegelijkertijd was hij de inspirator voor de ondersteuning aan andere landen bij het hervormen van hun gevangenisstelsel. Hans was niet alleen om deze redenen geliefd bij velen van mijn oud collega's. Naast zijn grote verdiensten was hij ook een prettig en bescheiden mens. Borstklopperij en dominantie waren hem vreemd. Gezag ontleende hij aan zijn kennis, argumentatie, integriteit en ethiek. Hans heeft ondanks zijn broze gezondheid van de laatste jaren een mooie leeftijd mogen bereiken. Tijdens onze jaarlijkse reünie van DJI haalde ik hem van huis op en hadden we een meer persoonlijk contact. Daar ontdekte ik dat we dezelfde passie deelden met de klassieke muziek. Hans heeft een vruchtbaar en rijk leven gehad. Voor u als naaste familie mag dat een troost zijn. Ik (en velen met mij) zal Hans missen op onze jaarlijkse reünie! Peter Scheffelaar Klots

Als oud gevangenisdirecteur bewaar ik heel goede herinneringen aan Hans. Met kop en schouders stak hij uit boven zijn voorgangers en opvolgers. Bij mijn benoeming in 83 als directeur p.i. Scheveningen heb ik veel ondersteuning van hem mogen ervaren. Afgelopen jaren zagen we elkaar ieder jaar weer op de "pensionadodag" van DJI. Naast wetenschapper had Hans veel oog voor de uitvoeringsorganisatie, iets wat bij veel topambtenaren helaas ontbreekt. Ik wens zijn echtgenote en naaste familie veel sterkte toe in deze in alle opzichten moeilijke tijd.

Beste familie, we wensen jullie veel sterkte met het verlies van Hans. Wij wonen inmiddels meer dan 23 jaar in het oude huis van de familie Tulkens in Oegstgeest, en we zijn er nog steeds heel blij mee! We weten nog dat we voor het eerst kwamen kijken en dat Hans en Jeanny trots de appelboom in hun tuin lieten zien. Jeanny heeft het laatste appeltje uit Oegstgeest geschilderd. Niet het allerlaatste appeltje, want de boom staat nu weer mooi in bloei. Zo denken we nog vaak aan de familie Tulkens.

Beste familie Tulkens, Allereerst wens ik jullie heel veel sterkte met het verlies van jullie vader! Wat een droevig nieuws was dat afgelopen week. Ik heb vele goede herinneringen aan vader en ook moeder Tulkens. De juffermansstraat in Oegstgeest was een tweede thuis voor mij. De herinneringen gaan ver terug... Als schoolvriendin van Krista kwam ik er vaak en was altijd welkom. Krista, vriendin vanaf de brugklas (1977) op de "Bona"... kwam uit een grote familie met wel vier broers. Het was er altijd gezellig en levendig. Er kon altijd een bordje bijgeschoven worden. Ik heb er dan ook menig keer gegeten en zelfgebakken wafels mogen proeven. Een andere herinnering uit die tijd is dat vader Tulkens ons eens naar huis zou brengen na een schoolfeestje. Het wegbrengen werd een heel avontuur. We kwamen midden in de nacht tussen Oegstgeest en Rijnsburg langs de kant van de weg te staan zonder benzine.... of dan de zeiltocht op de Kagerplas... de wind viel weg en we hadden geen motor. Vader Tulkens vond altijd wel een oplossing voor het ontstane probleem.... Hij maakte er een waar avontuur van door ons met een touw via het weiland de boot terug naar de ligplaats te laten slepen. Later verhuisde de familie terug naar 's-Hertogenbosch. Ook daar was ik altijd welkom. De interesse en warme betrokkenheid van vader Tulkens in mijn familie, de studie en later het werk wat ik deed en de dingen die mij bezig hielden in het leven. Ik vond het altijd mooi om te zien hoe vader Tulkens van het leven hield. De interesse voor muziek, de concerten die hij bezocht. En dan zijn gedrevenheid. Toen hij niet meer met de auto mocht rijden kwam hij langs bij Krista en Julian op zijn elektrische fiets. Ik heb er ook nog een rondje op mogen rijden. Tenslotte kwam er elk jaar met kerst een handgeschreven kaart met de beste wensen voor de kerst & het nieuwe jaar.... Ik ga hem missen! De afbeelding die ik met jullie deel is een aquarel van de hand van moeder Tulkens. Ik kreeg de zonnebloem van hen omdat dat bij mij paste. De aquarel pronkt al heel lang bij mij aan de muur.

Om uit de vele herinneringen die bij ons opkomen, een belangrijk onderwerp te kiezen, is dat "Muziek" Deel uit te maken van twee muzikale families geeft zoveel mooie en inspirerende raakvlakken. Liefde voor de muziek was ook Hans aangeboren. Zeker in de tijd dat Jeanny en Hans in Den Bosch kwamen wonen, hebben we genoten van talrijke concerten. Waaronder de onvergetelijke dagen in Schwarzenberg tijdens de Schubertiade. Prachtige uitvoeringen in een prachtig berglandschap en het nakaarten met een glas wijn onder de kastanjebomen. En ook de gezellige huisconcerten over en weer. De uurtjes samen aan de piano, ijverig oefenend op Schubert's duo's. Wat hebben we plezier gehad van zijn gevoel voor humor! We denken aan zijn grootse vertolking van nikkelen Nelis. En zo is er, naast een voelbaar gemis, gelukkig ook veel dankbaarheid. Zijn beminnelijkheid, zijn liefde voor zijn gezin, zijn brede belangstelling en zijn sociale bewogenheid blijven ons bij.

Lieve familie Tulkens, Wat een verdrietig nieuws, plotseling is jullie vader en opa er niet meer. Ik wens jullie heel veel sterkte met dit grote verlies! Sinds 2009 ben ik bevriend met Krista en Julian. Samen met mijn dochters Kirsten en Britt hebben wij van een bijzondere vakantie genoten. Later leerde wij ook de overige familie kennen en we voelen ons altijd zeer welkom. Jullie vader en opa was zeer betrokken en geïnteresseerd. De laatste keer was in januari met de verjaardag van Krista, we hebben toen gezellig rondom de tafel genoten van een kop soep, broodje en goed gesprek! De laatste foto welke ik van jullie vader heb ontvangen is gemaakt op zijn verjaardag, een wandeling met scootmobiel, samen met Julian.

35 jaar geleden trad ik in dienst bij de Dienst Justitiële Inrichtingen. Daar ontmoette ik Hans, het boegbeeld van het Nederlandse Gevangeniswezen. Ik heb veel van hem geleerd, wat een prettig mens en een markant man was het! De laatste jaren zagen we elkaar op de terugkerende reünie van oud gevangenisdirecteuren. Hans was erg geliefd bij de oud collega's. Ondanks zijn niet zo'n goede gezondheid heeft hij een mooie leeftijd mogen bereiken. We zullen Hans gaan missen en zullen hem bij de reünie zeker gedenken. Hij zal altijd een speciaal plekje in mijn hart hebben. Ik wens de familie alle kracht en veel sterkte toe en hoop dat jullie steun kunnen vinden in de mooie herinneringen!

Hans was een baas van formaat. Met compassie voor zijn vak (de penologie) en voor zijn mensen. Ik geloof dat ik geen gemakkelijke ambtenaar was tussen 1881-1988; Hans heeft me enkele malen mijn haren uit de modder getrokken: volgens mij vond hij "stoutmoedigheid" wel leuk. Humor, menselijkheid en inhoud: hij was dol op mensen die inhoud aan het Gevangeniswezen gaven. En een menselijke gezicht. Ik ben blij Hans gekend te hebben en hem bij herhaling te hebben kunnen ontmoeten op de reünies van oudgedienden. Allen, familie en vrienden, sterkte met het verlies van een mooi mens!

Lieve familie, We willen jullie hierbij condoleren met het overlijden van jullie vader. Het is al vanaf eind jaren vijftig (van de vorige eeuw) dat we je vader kennen toen wij als gezin vanuit Zuid-Limburg naast zijn ouders, met de op dat moment nog zes inwonende kinderen, in Den Bosch Zuid zijn komen wonen. Mijn ouders onderhielden met jullie vader en moeder contact als daar (dringende) redenen voor waren. Voor ons was het dus al ruim zestig jaar geleden duidelijk welke bemiddelende - maar veel beter nog: 'beminnelijke' - rol jullie vader binnen het grote Bossche gezin Tulkens daarbij vervulde. En juist die beminnelijke man is hij voor ons tot op de dag van vandaag altijd gebleven. Zo blijven wij ons hem graag herinneren. Het hernieuwde contact met jullie vader en moeder en Tonni en mij dateert van ongeveer 1995 toen wij zakelijk contact met ze hadden rondom hun nieuwe huisvesting in Den Bosch. Wat een mooie herinneringen bewaren wij vanaf dat ogenblik aan hen beiden! Jullie moeder maakte speciaal voor ons een door haarzelf handgeschilderd dienblaadje. En geloof het of niet maar we gebruiken het al 25 jaar, waarmee wij nog dagelijks aan haar mogen terugdenken. Van jullie vader kregen wij een exemplaar van zijn boek 'Graden van Vrijheid'. Hij overhandigde het in al zijn - zo herkenbare - bescheidenheid. Wij zijn er trots op dat van hem te hebben mogen ontvangen. We zullen het blijven koesteren. Hij leek me passend om de beide cadeaus op een foto voor jullie vast te leggen. We zullen beiden zeker ook missen bij concerten in het Theater aan de Parade. Jullie zijn ongetwijfeld erg verdrietig om, met het overlijden van jullie vader, nu definitief afscheid te hebben moeten nemen van deze buitengewoon fijne ouders. We denken aan hen en aan jullie. Heel veel sterkte om het grote verlies met elkaar te kunnen delen. Met hartelijke groeten, Tonni en Gerald t' Sas

Beste familie Tulkens, In 1980 kwam ik als jonge en zeer onervaren ambtenaar bij de directie Gevangeniswezen in dienst. Een beetje als "jongste bediende" in de functie van medewerker van het stafbureau algemene zaken. Mijnheer Tulkens was in deze tijd de directeur van deze directie op het ministerie. Zo maakte ik, als secretaris, iedere maandag afwisselend de zogenaamde kleine en de grote Directievergadering Gevangeniswezen onder leiding van de heer Tulkens mee. Dit gold ook voor de maandelijkse directeurenvergadering waar alle directeuren van de inrichtingen bijeen kwamen. Mijn eerste zorg was dat de heer Tulkens goed voorbereid de vergaderingen kon voorzitten en dat achteraf de verslaglegging geborgd was. Dat dit niet altijd goed ging bij een jong, onervaren ambtenaar mag wel duidelijk zijn. Echter met het geduld en de coaching van de directeur is het een heel eind goed gekomen. De beginjaren '80 waren hectische tijden en veel veranderingen waren in de maatschappij en dus bij onze dienst gaande. Veel discussie over het sociale gehalte van detentie waar de heer Tulkens een groot stempel op heeft gedrukt en waar ik veel van geleerd heb. Dat gold ook voor de maandelijkse werkbezoeken aan de gevangenissen die ik voor de heer Tulkens moest organiseren. In no time leerde ik alle inrichtingen kennen en mocht ik ook (af en toe) in de dienstauto meerijden. En ja, op vrijdag wilde je altijd vroeg naar huis, maar eerst met de heer Tulkens en enkele stafleden een biertje drinken op het plein. De heer Tulkens verliet het gevangeniswezen, ik bleef. Ik mocht zelfs directeur worden in enkele gevangenissen. De opleiding die in deze beginperiode mocht krijgen is van zeer grote waarde geweest. En het contact is er altijd gebleven. Bij elke functieverandering kreeg ik wel een berichtje of telefoontje. Nadat we jaren geleden de reünie voor oud-directeuren DJI in het leven hadden geroepen was het contact in ieder geval weer jaarlijks terug want de heer Tulkens was er (bijna) ieder jaar. Heel mijn ambtelijke ondergrond heb ik geleerd van de heer Tulkens, het was een fijne periode, en ja tijdens de diverse jaarlijkse bijeenkomsten van de reünie heeft de heer Tulkens mij herhaaldelijk gezegd dat Hans ook geoorloofd was en af en toe lukte dat ook. Veel sterkte voor de familie, er zijn gelukkig veel mooie herinneringen. Martin Meijer.

Lieve familie. Veel gedacht aan jullie vader/opa en jullie, nu hij zo zacht is weggegleden uit het leven. Morgen met het afscheid zijn jullie samen (al is het op afstand) maar toch bij elkaar. Met alle herinneringen die alleen jullie samen hebben en wat jullie met elkaar verbindt. Veel sterkte en liefde! Mirjam Goddijn

Aan de familie van Hans Tulkens Beste mensen, Hierbij wil ik jullie condoleren met jullie vader, schoonvader en opa Hans. Ik heb hem leren kennen toen hij nog mijnheer Tulkens was en directeur gevangeniswezen was. Ik vond hem een inspirerende en warme man die veel belangstelling voor de medemens had. Mijnheer Tulkens was bij ontmoetingen een kei in het doorvragen omdat hij graag wilde weten hoe de vork in de steel zat. Ik kwam hem ook geregeld tegen als voorzitter van vergaderingen en dan bleek hij kundig, gevat en zeker ook erudiet. Later ontmoette ik hem in buitenlandse projecten. Hij was toen al lang Hans geworden. Het viel mij op dat hij zijn vreemde talen prima beheerste en ook door buitenlandse collega’s als een autoriteit werd beschouwd. Hij speelde een voorname rol in de totstandkoming van een internationaal erkend boek als “Making Standards Work”. Dit werd uitgegeven door Penal Reform International, een organisatie waarin Hans een cruciale rol heeft gespeeld. Als ik aan Hans denk, dan komt vooral naar voren zijn belangstelling voor de minder bedeelde medemens. Bij elk bezoek aan een inrichting wilde hij er achter zien te komen hoe het personeel met gedetineerden omging en hoe de leiding met personeel omging. Het was mij een genoegen om Hans te hebben meegemaakt. Hij is iemand die een blijvende invloed op het gevangeniswezen heeft gehad. Visionairs zoals hij kom je niet zo vaak tegen. Hij zal door jullie ongetwijfeld ook worden gemist. Ik wens jullie sterkte om het verlies van deze markante man te dragen. Kees Boeij Oud-gevangenisdirecteur

Lieve Krista en ander familieleden van Hans, Op 1 januari 1975 werd Hans hoofd van de directie Gevangeniswezen en daarmee mijn leidinggevende. Hij bleef dat tot 1 april 1984. Ik heb hem al die jaren meegemaakt. Niet lang nadat Hans aantrad, werd de nota Beleidsvraagstukken Gevangeniswezen uitgebracht; niet lang vóórdat Hans terugtrad was de nota Taak en Toekomst van het Nederlands Gevangeniswezen uitgebracht. Het gevangeniswezen onder Hans Tulkens: van Beleidsvraagstukken naar Taak en Toekomst. Beter kan zijn periode niet worden getypeerd. Des te triester zijn vertrek waarop destijds met verslagenheid en verbijstering werd gereageerd. Van de vele brieven die toenmalig minister van justitie Korthals Altes in zijn leven gekregen heeft, zal hij de brief van Janny, echtgenote van Hans, ongemakkelijk gevonden hebben. Ik herinner me in ieder geval het prachtige beeld dat Jan Dhondt gebruikte bij wat hij schreef toen Hans moest vertrekken. Hij plaatste boven zijn tekst een citaat van Willem Elschot uit diens boek: De Banneling. Dat citaat luidde: “Bedenk dat zulk een edel vriend met hol vertoon niet is gediend’’. Dat was de spijker op zijn kop. Zijn plotselinge terugtreden in 1884 riep veel vragen op. Over dat voldongen feit werd toen druk gespeculeerd, zo druk dat het feit dat hij bijna tien jaar lang leiding en vooral ook sturing had gegeven aan het gevangeniswezen dreigde wat onder te sneeuwen. Hij had uitgesproken gedachten over de koers die het gevangeniswezen diende te varen, De vrijheidsstraf mag niet verschrompelen. Van die opvatting was hij zelf vervuld; die opvatting ook heeft hij zeer bewust en met grote overtuigingskracht steeds willen uitdragen. Ook - en juist! - toen de bezuinigingen voor de poorten van het gevangeniswezen stonden. Het is letterlijk op grond van die opvatting geweest dat hij als eerste stuurman een koers voor het gevangeniswezen wilde uitzetten. Hij stond - om bij dit beeld te blijven - als stuurman niet aan de wal, maar te midden van zijn mensen. Hij was het immers die de driemaandelijkse algemene vergadering van directeuren en het maandelijkse regionale overleg had ingesteld. Op zijn instigatie ontstonden de selectie-advies commissies, waarin inrichtingsdirecties onder leiding van de coördinerend penitentiair consulent overlegden over de plaatsing en overplaatsing van veroordeelden. Hij was het ook die het 'werkoverleg' in de inrichtingen introduceerde als een logisch voortvloeisel van de door hem voorgestane werkwijze. 'Juist wanneer ideeën werkelijk worden gedragen en mede ontwikkeld door degenen die ze moeten uitvoeren, hebben ze de beste kans van slagen,' schreef hij in 1976 in een van zijn zogenaamde 'hoofdstukjes' in het personeelsblad Balans. 'Om dan samen een duidelijke richting te bepalen is niet eenstemmigheid een noodzakelijke vereiste, óók niet het aantoonbare gelijk, maar onderling begrip, durf om leiding te geven en loyaliteit om die leiding te aanvaarden. Dit kan en mag men slechts verwachten als het steunt op geregeld en vertrouwvol contact”, schreef hij in 1979. En weer een jaar later met betrekking tot hetzelfde onderwerp: 'Openheid en overleg ten tijde van overvloed is in zoverre eenvoudiger dat allerlei daarin naar voren gebrachte wensen gemakkelijker zijn te vervullen. Ten tijde van krapte is bereidheid tot openheid en overleg veel minder gemakkelijk en de neiging om te beslissen zonder tekst en uitleg sterk. Maar we kunnen de klok niet terugzetten, zelfs al zouden we het willen.' Hij stond dus niet aan de wal. En hij zag de bezuinigingen al evenmin als de wal die het schip zou keren of van koers zou doen veranderen. Elke kritiek op het feit dat de nota 'Taak en Toekomst' (met fraaie plannen voor het gevangeniswezen) bijna gelijktijdig werd uitgebracht met het rapport Heroverweging strafrechttoepassing (met allerlei bezuinigingen voor het gevangeniswezen) weerlegde hij met steevast dezelfde argumentatie: 'je kunt niet bezuinigen als je je plan niet hebt getrokken.' Of- trivialer soms : “Als je nu niet aangeeft welke ontwikkelingen je wenselijk acht, dan komt het er niet meer van.' Aan het begin van 1980 blikte hij vooruit op de tachtiger jaren: 'Het zullen jaren zijn waarin méér van ons verwacht wordt. Het zullen jaren zijn waarin op ons werk kritiek uitgeoefend zal blijven worden. Het zullen jaren zijn waarin wezenlijke problemen onopgelost blijven.' Dit was geen oproep om het hoofd in de schoot te leggen, integendeel. “Het feit dat de financiële middelen beperkter zullen worden, de behoefte aan gevangeniscapaciteit (jammer genoeg) groter en de kritische roep om betere voorzieningen dwingender, moet ons 'nog méér dwingen om het onderste uit de kan van onze mogelijkheden te halen.” In dat verband waarschuwde hij voor het 'doemdenken' en sprak over het verschil tussen optimisten en pessimisten, tussen idealisten en zogenaamde realisten. 'Beiden hebben hun betekenis. Die ligt niet in de vraag wie van hen gelijk heeft. Belangrijk is slechts wie er iets aan doet om zijn verwachtingen te verwezenlijken.' Het gevangeniswezen is Hans Tulkens veel erkentelijkheid verschuldigd voor hetgeen hij met inzet van geheel zijn persoon gedurende een groot aantal jaren heeft gedaan. Onder steeds moeilijker omstandigheden. Ik heb Hans bijzijn afscheid in 1994 van het directoraat generaal Jeugdbescherming en Delinquentenzorg, waarvan hij tot dan toe officieel deel uitmaakte, gemeend recht te moeten door samen met Nicolien Verhoef en Jan Dhondt een boekje samen te stellen dat we als titel gaven: “En het geloof vindt altijd redenen genoeg’’. Dat boekje was geen gedichtenbundel, maar een (ik streepte de i door en maakte er een a van) een gedachtenbundel. Het geloof dat redenen genoeg vindt. Dat was Hans ten voeten uit. Het fraaie boekwerkje geeft een overzicht van zijn vooral vurige gedachten en pleidooien. Hij was sterk geïnspireerd door Hann Fortmann, destijds godsdient en cultuurpsycholoog aan de Radboud Universiteit. Die gebruikte als devies wel een tekst uit de Pinksterhymne, vertelde Hans mij: 'Flecte quod est rigidum, fove quod est frigidum', d.i, Maak buigzaam wat verstard is, verwarm wat kil is. En voor zijn werk in het gevangeniswezen had Hans daaraan toegevoegd, uit dezelfde hymne: 'Rege quod est devium', richt wat afgeweken is. “”Het klinkt wel zwaar als ik dat zo zeg", zei Hans," want tenslotte is alles relatief. Maar toch is dat mijn drijfveer geweest, en gebleven ook”. Natuurlijk is hij overleden op de mooie leeftijd van 91 jaar, maar ik zal er desondanks toch heel erg aan moeten wennen dat hij er niet meer is. Ik wens jullie samen verbondenheid toe, met hem in jullie herinnering, en met elkaar. Jos Verhagen (destijds) stafbureau wetensschappelijke Adviezen

HANS TULKENS was iconisch. Een bevlogen deskundige met ongekende kwaliteiten die zijn stempel heeft gedrukt op het Nederlandse gevangeniswezen, vanuit die bevlogenheid en met veel aanwezige kennis. Zijn kennis van het veld, zijn penologische kennis/opvattingen waren ongekend. Het gevangeniswezen heeft veel aan HANS TULKENS te danken. Na hem heeft er nimmer zulk een inhoudsdeskundige aan het roer gestaan. Het was een waarlijk genoegen om hem ieder jaar weer te ontmoeten op de pensionado-dag voor gevangenisdirecteuren. Zijn naam zal ik met respect en in hoofdletters blijven gedenken: HANS TULKENS, rust zacht. Jij blijft in mijn gedachten levend aanwezig (VIVRE!)

Dear Krista and whole family of Hans, Our deepest condolences to you upon the passing of Hans. I knew Hans just for couple of years and from begining he became like my grandfather. I was always amazed how much energy and enthusiasm he had for life and music, and power to organize houseconcerts for me. I can't express how grateful and privileged I felt to have met him and also his very sweet family. Rest in peace Hans! You'll always stay in my mind!

Lieve familie Tulkens, Langs deze weg wil ik u condoleren met het overlijden van Hans. Ik heb Hans leren kennen toen hij verbonden was aan de vakgroep strafrecht van de rechtenfaculteit in Groningen. Ook na zijn afscheid als bijzonder hoogleraar penologie en penitentiair recht is hij een betrokken lid gebleven van de Kring Van Veen. Die Kring is een vereniging van oud-medewerkers van de vakgroep, die twee keer per jaar bijeenkomt. Hans bezocht die bijeenkomsten regelmatig. Hij had zich, ondanks zijn slechter wordende gezondheid, nog opgegeven voor de bijeenkomst van afgelopen maart, die echter vanwege de corona-crisis geen doorgang kon vinden. Hans was begaan met het lot van gedetineerden en probeerde daarin, tegen de veranderende tijdgeest is, verbetering te brengen. Zijn pleidooi voor een humane tenuitvoerlegging van de gevangenisstraf is nog steeds actueel. Ook in de persoonlijke omgang was hij warm en betrokken. Mijn vrouw Marian en ik bewaren aan hem en aan Jeanny goede herinneringen. We zullen hem missen. Wij wensen u allen veel sterkte toe bij de verwerking van dit verlies. Geert Knigge PS. Namens de Kring Van Veen is een advertentie geplaatst in de NRC van 21 april 2020.

Lieve familie en vrienden van oom Hans, Gecondoleerd met het onverwachte overlijden van oom Hans op de respectabele leeftijd van 91 jaar. Oom Hans zullen wij ons herinneren als warm, hartelijk, betrokken en goedgemutst. Wanneer wij oom Hans ontmoetten op familiefeestjes en andere familiebijeenkomsten informeerde hij altijd zeer geïnteresseerd naar hoe het met ons ging. En het mooie aan oom Hans was dat hij dat ook nog allemaal onthield en daar bij een volgende ontmoeting vaak weer op terugkwam. Met zo’n grote familie en vriendenkring hebben zijn enorm goede geheugen en betrokkenheid ons vaak verbaasd. Oom Hans had ook een fijn gevoel voor humor en we hebben dan ook menig lachtraantje gelaten. We wensen jullie veel sterkte en hopen dat alle mooie herinneringen aan oom Hans jullie tot steun zijn. Odeke en Marlies van Rosmalen xxx

Lieve Krista, ik herinner me je vader nog goed. Vooral ook van de keren dat ik hem ontmoette bij jou en Julian in jullie flat. Hij was altijd heel betrokken en uitnodigend om te vertellen over hetgeen me dan bezig hield.. Zoals een keer na een reis over Indonesie. Hij vertelde mij een keer over een schilderij dat je moeder had gemaakt.. daar was hij trots op en aan zn stem en gezichtsuitdrukking was te horwn en te zien hoeveel hij van je moeder hield.. Ik zie zijn gezicht voor me., Ik hoop dat het vandaag, hoe moeilijk ook, een mooi en intiem afscheid mag zijn.. Waarin de liefde voor hem jullie draagt..

Lieve familie, Gecondoleerd met het overlijden van jullie vader, schoonvader, opa. Ik koester de vele herinneringen aan jullie vader uit de Juffermansstraat tijd. Maar ook later aan de bezoekjes in ‘S Hertogenbosch.De meeste herinneringen zijn uit mijn jeugd. Mijn vriendschap met Krista, maar ook onze gezinnen die veel samen deelden. De mooie Sinterklaasgedichten, buiten spelen, in de tuin en bij elkaar thuis. De zeiltochten op de Kaag, zwemmen vanuit de boot en het avontuur om met de notie tussen de koeien door de boot over de kant naar de haven te trekken. Muziek, schilderkunst en humor wat een fijne tijd. Dankbaar voor de mooie herinneringen aan deze tijd, de deur stond altijd open.Ik wens jullie veel kracht en sterkte toe met het verlies. Lieve groet, Sandra

Liturgie bij afscheid Hans Tulkens Bij het binnengaan en bij het verlaten van de kerk zal de organist spelen. Als tussenzang: "die Lotosblume" (gedicht van Heinrich Heine op muziek van Robert Schumann) https://www.youtube.com/watch?v=FV-z9RM6LEg&list=RDFV-z9RM6LEg&index=1 Als lied na de voorbede en voor het Onze Vader: "An die Musik" (tekst Franz von Schober, muziek Franz Schubert) https://www.youtube.com/watch?v=HtIvQNv6t1M Lied bij de laatste aanbeveling: Ave Maria - Franz Schubert https://www.youtube.com/watch?v=j8KL63r9Zcw sopraan: Monica Bom organist: Jacques van den Dool De voorganger van de mis is plebaan Valdimir Palte Eerste lezing: 17. Uit de brief van de heilige apostel Paulus aan de christenen van Rome 12, 1-2.9-18 of 12, 1-2.9-13 Broeders en zusters, ik, Paulus, smeek u bij Gods erbarming: wijdt uzelf aan Hem toe als een levende, heilige offergave, die Hij kan aanvaarden. Dat is de geestelijke eredienst die u past. Stemt uw gedrag niet af op deze wereld. Wordt andere mensen, met een nieuwe visie. Dan zijt ge in staat om uit te maken wat God van u wil, en wat goed is, wat zeer goed is en volmaakt. Uw liefde moet ongeveinsd zijn. Haat het kwaad, houdt vast wat goed is. Bemint elkander hartelijk met broederlijke genegenheid. Acht anderen hoger dan uzelf. Laat uw ijver niet verflauwen, weest vurig van geest, dient de Heer. Laat de hoop u blij maken, houdt stand in de verdrukking, volhardt in het gebed. Draagt bij voor de noden van de heiligen, beoefent de gastvrijheid. Verblijdt u met de blijden en weent met hen die wenen. Weest eensgezind. Schikt u zonder hooghartigheid in de omgang met gewone mensen. Weest niet eigenwijs. Vergeldt niemand kwaad met kwaad. Hebt het goede voor met alle mensen. Leeft voor zover het van u afhangt met alle mensen in vrede. Zo spreekt de Heer Evangelielezing: Evangelie 30 (Joh. 14, 1-6) Lezing uit het evangelie volgens Johannes In die tijd zei Jezus tot zijn leerlingen: "Laat uw hart niet verontrust worden. Gij vertrouwt op God, vertrouw ook op Mij. In het huis van mijn Vader is ruimte voor velen. Als dat niet zo was, had Ik het u gezegd. Ik ga heen om een plaats voor u te bereiden. En als Ik ben heengegaan en een plaats voor u heb bereid, kom ik terug om u op te nemen bij Mij, opdat ook gij zult zijn waar Ik ben. Gij weet waar Ik heenga en ook de weg daarheen is u bekend." Thomas zei tot Hem: "Heer, wij weten niet waar Gij heengaat: hoe moeten wij dan de weg kennen?" Jezus antwoordde hem: Ik ben de weg, de waarheid en het leven. Niemand komt tot de Vader tenzij door Mij." Hans: Lieve familie, In deze grote kathedraal had natuurlijk mogen echo-en: Lieve grote familie en vele vrienden. Helaas… gezien de situatie, is dat niet mogelijk. Daarom is het heel fijn jullie hier aanwezig te zien, om samen afscheid te nemen van onze vader, opa, schoonvader, broer, oom.. We doen dat nu in kleine kring, maar zijn heel blij dat veel vrienden en familieleden en tal van mensen uit zijn omgeving op de condoleance site dit afscheid met ons delen. De laatste eer aan een man die zo betrokken was met alles en iedereen, wordt ook op deze manier bewezen. We danken iedereen, al kunnen ze hier niet aanwezig zijn, voor de mooie herinneringen die ze delen, ter nagedachtenis aan hem. En we nodigen iedereen uit om de woorden die hier in de St. Jan gesproken worden en liederen die hier zullen klinken op deze web-site mee te beleven. Petran: Hans Tulkens was een man van de inhoud. Hij hield niet bijzonder van status of clichématige zaken. Hij wilde dingen weten, en dingen gedaan krijgen, en probeerde daarbij te komen tot een wezenlijk contact met anderen. Ondanks dat hij zich emotioneel zeker niet makkelijk kon uiten was het daardoor een man die je aansprak, van je wilde horen, en met je wilde delen. Hans was de oudste zoon in een gezin van 12 kinderen, geboren in Helden, Limburg. Daar heeft hij nog kennis gemaakt heeft met het echte platteland. Als 8-jarige jongen kwam hij met het gezin naar Den Bosch. Limburg is altijd in ere gehouden in de familie; tot op het laatst bleven de broers en zussen onderling het Limburgs dialect met elkaar spreken en werden er uiteraard wafels en vlaai gegeten. Als oudste van het gezin kreeg Hans veel verantwoordelijkheid en moest die ook op zich nemen. Zijn opleiding kreeg hij op het Seminarie. Hij miste zijn moeder en het thuis zijn, maar hij had als oudste ook de nodige privileges. Hij kreeg de mogelijkheid te gaan studeren en dit was tegelijkertijd een opdracht voor hem. Heen en weer naar Nijmegen op de motor, soms moest hij die hij onderweg ontdooien. Hij genoot ervan dat hij bezig kon zijn met toneeluitvoeringen en muziek. Voor het voetlicht treden ging hem goed af. Ook nog de militaire dienst, waarbij hij het bij de oefeningen met bajonet wel voor gezien hield en hij blij was dat hij die goeddeels met administratief werk kon afsluiten. In Den Bosch bij de Scouting leerde hij Jeanny kennen. Zij trouwden in 1956. Zij deelden goede vrienden, Den Bosch, deze Sint-Jan, de Verwerstraat... Samen zetten ze zich in voor mensen die het minder hadden en beleefden ook veel plezier aan het samen er op uit trekken. Vanwege het werk in Den Haag woonden zij eerst in Rijswijk, waar Joost, Hans en Petran werden geboren. Daarna verhuisden ze naar naar Oegstgeest en werd het gezin compleet met Krista en Lukas. Het gaf een rijk gezinsleven met 5 kinderen waar hij trots op was en van kon genieten. Zijn gevoel van verantwoordelijkheid kwam terug in zijn werk. De betrokkenheid hierbij was altijd intensief. Daardoor lag de eerste aandacht voor het gezin des te meer bij Jeanny. Samen zorgden ze voor een gezellig thuis, waar velen welkom waren en waarin ze veel aandacht hadden voor de vrienden en vriendinnen van de kinderen. Hans' maatschappelijke inzet is aanzienlijk geweest. Zijn werk begon hij bij de kinderbescherming, hij coördineerde later mede het opzetten van regionale psychiatrische instellingen in Nederland, werd directeur van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum van het Ministerie van Justitie, later directeur van het Gevangeniswezen in Nederland. Bij dit laatste heeft hij echt zijn stempel gedrukt en zorgde hij dat het stelsel op belangrijke wijze hervormde. Zij carrière sloot hij af als bijzonder hoogleraar in de penologie aan de Universiteit van Groningen. in zijn carrière werd hij geïnspireerd en bemoedigd door velen. Een aantal namen kennen we maar het zijn er zeker velen geweest. Nog tot onlangs onderhield hij het contact met zijn oud-collega's van de DJI en in Groningen. Speciaal vond hij ook het contact met zijn studenten en stagiaires en mensen de hij mocht begeleiden. Hij waardeerde de contacten met hen zeer en we weten dat hij daarbij inspirerend kon zijn. Hun bedankjes deden hem ook zichtbaar goed. In zijn werk zat ook een groot internationaal aandeel waarvoor hij veel gereisd heeft en vaak van huis was. Wij profiteerden daar in die zin van dat hij sloffen sigaretten en altijd Toblerone mee terug nam. Voor het gevangeniswezen probeerde hij ook wereldwijd hervormingen te realiseren. Bij die internationale contacten vond hij een aantal gelijkgestemden met wie hij intensief samenwerkte. Hij realiseerde de oprichting van een internationale organisatie voor hervormingen in het gevangeniswezen (PRI) met bijbehorend tijdschrift en ook in Nederland realiseerde hij de oprichting van het tijdschrift Sancties, dat nog steeds bestaat. Trots was hij op het feit dat de Verenigde Naties een standaardwerk van bejegening van gevangenen aannam dat vertaald is in 60 talen. Hij stelde altijd op praktische wijze de mens in centraal en bleef geloven in het realiseren van verbetering en vooruitgang voor ieder. Hij was lid van vele besturen en commissies waarvan we het aantal al lang kwijt zijn. Dit alles was niet mogelijk geweest zonder de niet aflatende steun en inzet van Jeanny die thuis veel opving en het hem mogelijk maakte dit pad te bewandelen. Voor zijn werk ontving hij de koninklijke onderscheiding tot Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw. Maar hij was ook trots op een adelaarsveer die hij als onderscheiding ontving van een Canadese indianenstam. Zijn werk vroeg veel aandacht en tijd. Als kinderen misten we daardoor soms het meer persoonlijke contact. Toch probeerde hij zich ook voor het gezin thuis in te zetten. Met de vakanties in Drente en Zwitserland, het bijna wekelijkse wandelen en het geknutsel thuis met kamers en volières probeerde hij er toch voor eenieder te zijn. Met vrienden, en familie haalde hij - samen met Jeanny - in Den Bosch na zijn pensionering de contacten weer aan waarvan hij zichtbaar en oprecht genoot. Ook toen bleef hij actief, genoot van vele muziekoptredens en de contacten die hij daarbij opdeed, en hij organiseerde zelfs tot voor kort nog enkele memorabele thuisconcerten. Hans was een krachtige en inspirerende man. Zijn zelfstandigheid was hem dan ook dierbaar, en wij zijn blij dat hij die tot het laatst mocht genieten. Krista: Lieve Papa, In deze mooie, vertrouwde St. Jan nemen we afscheid van jou samen met onze familie. Helaas kunnen we niet met velen van de familie Tulkens en van Rosmalen zijn, en ontbreken vrienden en bekenden. Toch hebben we in de afgelopen dagen al ervaren dat zij heel dicht meeleven en je in fijne herinnering hebben. De afgelopen 9 jaar, na het overlijden van mama, heb jij bewonderenswaardig je leven opgepakt. Hoewel het gemis van mama elke dag bij je was, ben je steeds actief en betrokken kunnen zij bij het leven. Je was goed op de hoogte van ons, mijn broers en hun gezin, en zo fijn dat we met elkaar thuis konden zijn bij jou. Voor mij en Julian was je steeds heel dichtbij en ben je altijd méér dan papa en opa geweest. Daar dank ik je met veel liefde voor. Je genoot van het samen zijn, de natuur in, de stad in voor kaas of boeken, en van samen eten. Zo hebben we rond Oudjaar met alle kinderen en kleinkinderen samen een gezellig diner gehad. Zo aan het hoofd van de tafel en het mooie servies, zal dat toch ook voor jou een trots gevoel hebben gegeven. Muziek luisteren, lezen en naar concerten gaan deed je zo graag. Je kon er vól van zijn en soms ook té gedreven probeerde je ons er in mee te nemen. Vasthouden aan je eigen ideeën, daar was je trouwens goed in. En hoewel niet altijd makkelijk, heeft die eigen-wijs-heid je ver gebracht. Het siert je ook. Je bent hiermee altijd zo veel als mogelijk zelfstandig gebleven en hebt op je eigen manier je leven kunnen leiden. Moeilijk was het voor je toen je afgelopen jaar niet meer auto kon rijden en fietsen en je kreeg last van minder goed horen en lopen. Toch lukte het je allemaal. Dankbaar zijn we dat je op jezelf kon blijven wonen in jullie huis. Dat was mogelijk met de nabije steun en hulp van tante Ann en van nicht Monique. Bijzonder danken we hen daarvoor. De afgelopen weken zijn zo vreemd geweest in deze situatie van afstand houden van elkaar. Gelukkig ben je een mooi jaar ouder geworden en hebben we jouw favoriete nougatine taart gegeten en genoot je van de asperges. Ook genoot je van het mooie weer en het wandelen met de scootmobiel. Begrijpelijk was je angstig voor het Corona virus; een scenario van ziekenhuis of erger is je gelukkig bespaard gebleven. Bewust hield je afstand, maar er was één onbewust moment dat je mijn hand pakte terwijl ik langs je stoel liep. Juist nu kan ik nog zo je hand voelen en dat doet goed. Papa, opa, we zullen je missen. Ik lees nog graag een gedicht voor (van Frits Deubel) Zaden Stap voor stap de laan uitlopend kijk je nog eens achterom en je denkt wellicht met heimwee: Deze dag komt nooit weerom. Maar waar jij je zaden strooide zullen eens de mensen gaan en verwonderd en eerbiedig Bij een zee van bloemen staan. We zullen hierna met elkaar het laatste afscheid hebben op de begraafplaats. Het doet ons goed dat we papa kunnen begraven bij mama. Afscheid Papa bij graf. We staan nu bij het graf en nemen afscheid van Papa, maar wat voor een afscheid wordt het? Met Papa en Mama hebben Stasja en ik wel eens gepraat over de dood en wat daarna komt. Ze hadden het niet zo duidelijk voor ogen, maar hadden wel de hoop elkaar en ons terug te kunnen zien. Papa heeft eens gezegd over een opstanding na de dood dat die alleen zin zou hebben als je als dezelfde persoon terugkomt, zodat je elkaar zou herkennen. Die hoop hebben we niet alleen uit onszelf omdat we het zelf zo graag willen, maar die hoop komt ook van buitenaf, want die wordt ons gegeven in de bijbel en wordt o.a. beschreven in 1 Joh. 4:9: “Hierdoor is Gods liefde in ons geval duidelijk geworden: God heeft zijn eniggeboren Zoon naar de wereld gestuurd, zodat we door hem leven zouden krijgen”. Dit laat heel kort even zien dat God een regeling heeft ingesteld om gestorven mensen weer leven te geven. En Jezus speelt hierin een cruciale rol. Daarom kon Jezus het volgende zeggen in een bekende rede die hij hield: “Gelukkig zijn degenen die treuren, want zij zullen getroost worden. Gelukkig zijn degenen die zachtaardig zijn, want van hen zal de aarde worden”. (Mattheüs 5:4,5) Papa en ook Mama, we nemen afscheid, maar wij hopen en geloven dat deze dood tijdelijk is en we jullie in een betere wereld weer terug kunnen zien.

Joost, Petran, Hans, Krista en Lucas, gecondoleerd met jullie mooie, rustige, attente vader. Al is het misschien een acceptable leeftijd, het blijft jullie vader die jullie nog wel langer bij jullie wilden hebben en nu moeten missen. Koester de dierbare herinneringen aan hem. Heel veel sterkte en kracht in deze tijd. Misschien hebben jullie nu nog meer kracht nodig vanwege de letterlijke afstand. Maar hopelijk kunnen jullie toch aan en bij elkaar steun en warmte voelen. Sterkte. lieve groet, Judith (dochter van Pierre)

In memoriam Hans Tulkens De plaats bij uitstek om kennis te maken met Hans: een congres over het gevangeniswezen eind jaren tachtig. Hans was toen een hoge ambtenaar op het Ministerie van Justitie (zonder Veiligheid) waar hij later vergeefs zou strijden om de uitholling van de rechten van gedetineerden te voorkomen. Hans, initiatiefrijk als hij was, had steeds nieuwe plannen en het kwam regelmatig voor dat hij ook mij daarbij betrok, zoals bij het symposium ter ere van zijn inauguratie als hoogleraar penologie aan de Rijksuniversiteit Groningen in 1994, de redactie van het door hem opgezette tijdschrift Sancties of het werk aan het Handboek voor gedetineerden. Hans vocht met hart en ziel voor de rechten van gevangenen in binnen- en buitenland en de versobering in het gevangeniswezen in de loop van de jaren negentig ging hem letterlijk en figuurlijk aan het hart. Wij bleven elkaar tegenkomen op congressen. Na mijn emeritaat in 2008 hebben wij elkaar uit het oog verloren. Ik zal hem mij herinneren als een innemende, creatieve man die het netwerken zo ongeveer heeft uitgevonden.

Beste familie Tulkens, Gecondoleerd met het overlijden van jullie vader, schoonvader en Opa. Het was mooi om via de livestream toch de afscheidsdienst te kunnen bijwonen en mee te kunnen luisteren met de dierbare herinneringen aan hem. Sterkte met het gemis van een bijzonder persoon. Hartelijke groet, Mirjam van Dijk

Lieve familie Tulkens: Petran, Joost, Hans, Krista, Lucas, partners en kinderen, Gecondoleerd met het verlies van jullie lieve vader en opa. Hij bereikte weliswaar een hoge leeftijd en hij heeft gelukkig niet geleden maar zijn onverwachte dood en zijn gemis zal vast heel moeilijk zijn. Vooral nu in deze gekke tijd waardoor jullie niet op een gewone manier afscheid van hem konden nemen. We wensen ieder van jullie veel sterkte, nu maar ook de komende tijd. Geen kaarsje maar een Bijbelse gedachte: wij delen met Joost en Stasja de hoop jullie vader op een hernieuwde aarde terug te zien en kijken uit naar de tijd dat 'de dood niet meer zal zijn' en er 'geen rouw, geen gehuil en geen pijn meer zal zijn' (Openbaring 21:4) Sterkte van Rob, Mariska, Casper en Kika de Voogd-Goddijn

Lieve Krista, Joost, Petran, Hans, Lukas en familie, Gecondoleerd met het zo plotseling overlijden van jullie vader, schoonvader en opa. Wat een groot verdriet. Fijn dat ik d.m.v. de livestream toch bij zijn afscheid heb kunnen zijn. Onze jeugd hebben we samen doorgebracht in de Juffermansstraat. Wat een mooie, warme tijd was dat. Als vriendinnetje van Krista was ik altijd welkom bij jullie thuis en hebben onze families veel gezelligheid gedeeld. Vooral de humor, alle wijze woorden en soms charmante ‘verstrooidheid’ van jullie vader zal me altijd bijblijven. Met een grote glimlach zal ik met veel liefde aan hem terugdenken en al die mooie herinneringen koesteren. Lieve groet, Anita

Zeer geachte families Tulkens en Van Rosmalen, Mede namens mijn echtgenote condoleer ik U met het verlies van Hans, die wij sedert de jaren tachtig met veel genoegen en waardering gekend hebben. In zekere zin werd ik op het toenmalige Ministerie van Justitie zijn opvolger voor wat betreft de sector Gevangeniswezen etc. Dit omstreeks de periode dat Hans aantrad als academisch docent Penologie bij de Rijksuniversiteit Groningen. Hans was met name op het gebied van de vrijheidsstraf zowel theoretisch als voor wat betreft de uitvoering gezaghebbend in binnen- en buitenland. Zelf kwam ik bij het Ministerie van Justitie binnen van buiten de Overheid en wist inhoudelijk weinig van dit beleidsterrein. Dankbaar heb ik gebruik kunnen maken van zijn grote kennis. (Ik noemde hem mijn penitentiaire geweten). Voor Hans was de leidraad bij de uitvoering van de vrijheidsstraf het resocialiseren van de gedetineerde, een wettelijk beginsel. Dat betekende voor hem als betrokken en humaan mens dat vanaf dag één de uitvoering gericht diende te zijn op de terugkomst van de gedetineerde in onze samenleving. Derhalve in het kort: begeleiding van degenen die vaak met psychische stoornissen binnen waren, aanbod van gerichte cursussen en werkervaring opdoen op verschillende terreinen, in samenwerking met de Reclassering, toen nog aktief binnen de inrichtingen. Helaas hielden die noodzakelijke voorzieningen geen gelijke tred met de zich toen sterk uitbreidende celcapaciteit. Een doorn in het oog van Hans was dat de Maatschappij en met name de Overheid uiterst terughoudend was (is!) ex-gedetineerden een kans te bieden. Veel heb ik van Hans geleerd, zo hebben we ook, op zijn initiatief, enkele reizen gemaakt naar verschillende landen, onder meer herinner ik mij Nigeria, die op het gebied van de gevangenisstraf etc. zéér als ontwikkelingslanden konden worden beschouwd. Hans was een wijs en betrokken man, we hebben door de jaren heen contact kunnen houden, de laatste 2 maanden telefonisch uiteraard (waarbij hij zich als altijd optimistisch en relativerend liet horen). Wij zullen Hans missen en wensen U sterkte! Met vriendelijke groet, Lenie Greven-Philippus Henk Greven (voormalig directeur-Generaal Ministerie van Justitie) Heemstede 21-04-2020

Beste familie, mijn hartelijke deelneming bij het overlijden van uw vader en grootvader Hans Tulkens. Graag wil ik een korte impressie geven van Hans toen hij bijzonder hoogleraar penologie was bij de Vakgroep Strafrecht en Criminologie van de Rijksuniversiteit Groningen (vanaf 1994). Als niet-jurist bood Hans ons een verfrissende kijk op het strafrecht. Dat deed hij vanzelf in zijn colleges maar ook wel tijdens de vakgroepvergadering. Hans deed dan uitvoerig verslag van zijn wederwaardigheden binnen de Raad van Europa, en van de moeizame hervormingen van het gevangeniswezen in de verschillende landen. Dat daardoor die vergaderingen, die over het algemeen kort waren, een beetje langer duurden, was hem van harte ‘vergeven’. Behalve verteller was Hans een inspirator, ook voor mij. Door hem verdiepte ik mij in elektronisch toezicht (ET) als een van de alternatieven voor gevangenisstraf. Daarbij stuurde hij niet, maar vroeg hij eenvoudig ‘om er eens een artikeltje over te schrijven’, voor zijn tijdschrift Sancties. Hans richtte in die tijd Penal Reform International op, en al is de directie van PRI in Londen gevestigd, men weet er nog heel goed wie Hans Tulkens is. PRI is een belangrijke club geworden die zich wereldwijd inzet voor hervorming van het gevangeniswezen, voor het afschaffen van de doodstraf en het afschaffen van de levenslange gevangenisstraf zonder perspectief op invrijheidstelling. Zo was Hans ook een trouwe deelnemer - op afstand - van het Forum Levenslang. Ik zal Hans erg missen, zoals ik ook Jeanny al miste. Hans en Jeanny vormden bij de vakgroepuitjes een hartelijke en geïnteresseerde kern. Van beiden ging een bijzondere warmte uit.

Thank you for letting us know and our sincere condolences to the Tulkens family at this sad time. Hans was a dear friend and inspirational mentor for more than three decades. He exemplified what it means to be a good human, living a long and productive life with courage, commitment, and compassion. He felt strongly and cared deeply about his work and spent a lifetime pursuing fairness and decency for people in prison. Hans nurtured ideas, people and relationships, making friends all over the world but cherishing his family and Jeanny, the love of his love. I will always be grateful for the wonderful times we spent together in Sydney and in The Netherlands. Hans was a great correspondent, writing as recently as January this year. I shall miss his letters and his presence in my life but remain grateful for the privilege of his friendship.

Penal Reform International is sad to note the death of Professor Hans Tulkens, a dedicated prison reformer, first chairperson of PRI, long-serving PRI Board Member and Honorary President. Professor Tulkens was one of the most distinguished prison reformers of his generation. He was appointed director of the Netherlands Prison Service in 1975 and rapidly became known well beyond his own country for his humane approach to the treatment of prisoners, coupled with a clear understanding that imprisonment should be imposed only as a last resort. After his term as Director of Prisons came to an end in 1985, he became Professor of Penology at the Rijksuniversiteit Groningen. In his influential inaugural lecture in 1988, Graden van Vrijheid [Degrees of Freedom] Hans Tulkens made a powerful case for the recognition of the essential humanity of prisoners. He argued for a differentiated system of small prison units that would allow prisoners to develop and to be reintegrated into society by gradually allowing them more freedom. Professor Tulkens travelled widely and gave support to other reform minded prison administrators, often working within inter-governmental organisations such as the Council of Europe and the international Penal and Penitentiary Council. This experience of the value of international cooperation led him to see the need for an international non-governmental organisation to drive forward efforts to reform prison systems around the world. He played a key role in the establishment of Penal Reform Internationalin November 1989. Professor Tulkens was the first Chair of PRI and committed himself wholeheartedly to building the organisation, to gaining international support for its work from governments, funders and individuals and to defining its concrete objectives. The fact that PRI continues to flourish is in great part due to the solid foundations he laid. PRI continues as a lasting reminder of his remarkable contribution to penal reform around the world. Hans Tulkens will be remembered as a man who lived out his ideals by applying them to penal practice wherever he could. His idealism was reflected in the groups he brought together in his own home to explore new ways of dealing with the penal process. The Prison Show dedicated its podcast of 24 April 2020 to Hans Tulkens. Listen to the show in Dutch. We are mourning the death of Hans Tulkens as a friend to many at PRI. As an organisation, we will aspire to live up to the ideals he brought to PRI. Baroness Vivien Stern, Honorary President Dirk van Zyl Smit, Chairperson Florian Irminger, Executive Director

Denkend aan Hans Tulkens Hans Tulkens, wiens wijsheid we nu moeten missen, is waarschijnlijk een van de zeer weinige Nederlanders die Anton Tsjechov’s ‘De reis naar Sachalin’ hebben gelezen. Dat is geen leuk boek. Het gaat over een studiereis die Tsjechov in 1890 naar dat verbanningseiland voor de kust van Oost-Siberië maakte. Een soort onderzoeksjournalistiek avant la lettre. Dat Hans voor zijn oratie van dit boek gebruikt heeft gemaakt geeft aan dat hij het opsluiten van mensen ook in zijn historische en politieke dimensie zag. Hij besefte maar al te goed, daar ben ik van overtuigd, dat de vrijheidsstraf voor de ‘over ons gestelden’ een prima middel kan zijn om mensen – voor Hans altijd medemensen – voorgoed achter de horizon te laten verdwijnen. En dat is het laatste dat hij wilde. De toepassing van vrijheidsstraf moet in zijn visie primair leiden tot het ‘zelfherstel van de veroordeelde’ (p. 18 van zijn oratie). Deze opvatting is actueler dan ooit, nu het herstelrecht bezig is zich stap voor stap een plaats te veroveren in het straf- en strafprocesecht. Hans was een hervormer, niet zoals bijvoorbeeld Bianchi en Hulsman een abolitionist. Hij zag de vrijheidsstraf niet als iets verwerpelijks per se maar wel als een ultimum remedium, een beginsel dat in overheidsdocumenten vaak alleen met de pen werd en wordt beleden. In het eerste nummer van het in 1990 mede door hem opgerichte tijdschrift Sancties zei hij daarover, dat een overheidsbeleid dat de vrijheidsstraf als allerlaatste middel ziet niet kan ontkomen aan het stellen van zo hard mogelijke criteria voor haar toepassing. Nu is de strafmotivering de laatste decennia wel beter geworden maar toch wordt het antwoord van de rechter op de vraag: ‘vrijheidsstraf of niet’ nog sterk bepaald door irrationele factoren. Aan het ontwikkelen van ‘zo hard mogelijke criteria’ is voor Hans’ intellectuele erfgenamen nog het nodige doen. Twintig jaar na Hans’ benoeming tot bijzonder hoogleraar penologie in Groningen kreeg ik een vergelijkbare aanstelling in Maastricht. Hoewel wij ons met dezelfde problematiek hebben beziggehouden hebben we zelden samen aan onderzoeken of publicaties gewerkt. Niet omdat we elkaar niet waardeerden, integendeel. Het liep nu eenmaal zo. Wel werd ik – net als vele andere vakbroeders en -zusters - door Hans betrokken bij de gespreksrondes over zijn mooiste project ‘Making Standards Work – an international handbook on prison practice’, in vele talen online te raadplegen. Het verslag van de door hem voorgezeten internationale conferentie daarover in november 1994 in Den Haag bevat een lijst van deelnemers uit maar liefst 50 landen. Zo enorm was Hans’ internationale netwerk en zo groot was de steun voor zijn initiatief. Toen ik in 2012 afscheid nam van de Maastrichtse universiteit was Hans tot mijn grote genoegen present bij het mini-symposium dat voor die gelegenheid was belegd. Dat was erg aardig van hem, maar nog aardiger was dat hij in het liber amicorum dat mij toen werd aangeboden een prachtige bijdrage had geschreven over de nog steeds actuele betekenis van de door ons beiden hoog geschatte Goffman, Foucault en Solzjenitsyn. Hans sloot zijn essay af met zijn ‘credo’: ‘Een perspectiefloze vrijheidsstraf moet als inhumaan worden betiteld, juist omdat de mens en de menselijkheid de maat van ons leven zijn geworden.’ Het was een voorrecht Hans Tulkens gekend te hebben. Gerard de Jonge, voorheen buitengewoon hoogleraar detentierecht aan de universiteit Maastricht.

Beste kinderen en kleinkinderen van Hans, en andere familieleden, het Forum Levenslang heeft op zijn website een in memoriam geplaatst. Wij eren daarmee een man die een humane tenuitvoerlegging van de levenslange gevangenisstraf voorstond.. Dit is de link: https://forumlevenslang.nl/nieuws/in-memoriam-hans-tulkens/ Wij wensen u allen veel sterkte met het verlies, Met vriendelijke groet, Wiene van Hattum voorzitter